مهم­ترین سند اجرایی طرح راهبردی - ساختاری (جامع) شهر، برای تحقق چشم­انداز، اهداف و راهبردهای بلندمدت توسعه و عمران شهر تهران در زمینه هدایت و کنترل نحوه استفاده از اراضی شهری، تحولات کالبدی و نحوه ساخت و ساز در محدوده شهر با اتکاء به شیوه پهنه­بندی، محسوب می­گردد.

نظام پهنه­بندی در طرح جامع جدید شهر تهران

 " پهنه­بندی شهر تهران" به منظور جلوگیری از تداخل غیرضروری و نامناسب کارکردها و کاربری­ها و ارتقاء کیفیت و کارایی محیط شهری تدوین شده است.

نحوه استفاده از اراضی در سطح شهر تهران براساس ضوابط مشخص، در چهار پهنه متمایز و کلان به شرح زیر تعریف شده است:

  1   -    پهنه کلان سکونت  (R)

  2  -   پهنه کلان فعالیت  (S)

  3  -   پهنه کلان مختلط  (M)

  4  -  پهنه کلان پهنه حفاظت (سبز و باز) (G)

  1   -    پهنه کلان سکونت  (R)

محدوده­هایی از شهرکه کاربری غالب آن مسکونی بوده و به غیر از قطعات و پلاک­های خالص مسکونی، شامل شبکه معابر و دسترسی­ها و خدمات (اعم از غیرانتفاعی و انتفاعی) پشتیبان سکونت است. در این پهنه به منظور تأمین امنیت و آرامش، اعم از انتفاعی و غیرانتفاعی، استقرار طیفی گسترده از فعالیت­ها ممنوع و یا مشروط بوده و صرفاً استقرار فعالیت­های تجاری و خدمات شامل؛ فضای سبز، آموزشی، بهداشتی - درمانی، فرهنگی، مذهبی، تفریحی - گردشگری، ورزشی و پارکینگ­های عمومی در مقیاس محلات و نواحی، مرتبط با نیاز­های اولیه ساکنان، مجاز است.

علاوه بر این در این پهنه سعی شده است، به منظور کاهش تقاضای سفر و افزایش سرزندگی در محیط­های مسکونی، ضمن ساماندهی واحدهای تجاری و تمرکز نسبی در مراکز محلات، استقرار واحدهای خرد تجاری در جهت رفع مایحتاج روزمره ساکنین در نزدیکترین فاصله و به نحو مناسب و صرفا در مقیاس محلات نیز تأمین گردد.

پهنه کلان سکونت (R)، شامل؛ دو پهنه اصلی "مسکونی عام" و "مسکونی ویژه" است

پهنه اصلی "مسکونی عام"  با کدهای یک رقمی (R1 ) و شامل 3 پهنه با کد دو رقمی :

پهنه مسکونی با تراکم کم (R11)

پهنه مسکونی با تراکم کم (R11) به دو زیرپهنه با کد سه رقمی (R111) و (R112) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ها ضوابط كلی ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 180 درصد تعریف شده است.

پهنه مسکونی با تراکم متوسط (R12)

پهنه مسکونی با تراکم متوسط (R12) به دو زیرپهنه با کد سه رقمی (R121) و (R122) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ها ضوابط كلی ساخت و ساز تا پنج  طبقه با حد اكثر تراكم  300 درصد تعریف شده است.

پهنه مسکونی با تراکم زیاد (R13)

پهنه مسکونی با تراکم زیاد (R13) به یك زیرپهنه با کد سه رقمی (R131) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ضوابط كلی ساخت و ساز تا شش  طبقه با حد اكثر تراكم  360 درصد تعریف شده است.

پهنه اصلی "مسکونی ویژه "  با کدهای یک رقمی (R2 ) و شامل 6  پهنه با کد دو رقمی :

پهنه مسکونی ارزشمند روستائی (R21)

پهنه مسکونی ارزشمند روستائی (R21) به دو زیرپهنه با کد سه رقمی (R211) و (R212) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ها ضوابط كلی ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 120 درصد تعریف شده است.

پهنه مسکونی ارزشمند تاریخی (R22)

پهنه مسکونی ارزشمند تاریخی (R22) به یك زیرپهنه با کد سه رقمی (R221) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ضوابط كلی ساخت و ساز تا دو طبقه با حد اكثر تراكم 100 درصد تعریف شده است.

 پهنه مسکونی ارزشمند معاصر (R23)

پهنه مسکونی ارزشمند معاصر (R23) به یك زیرپهنه با کد سه رقمی (R231) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ضوابط كلی ساخت و ساز ،  تثبیت وضع موجود طبق طرح های قبلی مصوب تعریف شده است.

پهنه مسکونی ارزشمند سبز (R24)

پهنه مسکونی ارزشمند سبز (R24) به یك زیرپهنه با کد سه رقمی (R241) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ضوابط كلی ساخت و ساز تا چهار طبقه با حد اكثر تراكم  10  درصد تعریف شده است.

پهنه مسکونی ویژه پهنه مرکزی شهر (R25)

پهنه مسکونی ویژه پهنه مرکزی شهر (R25) به یك زیرپهنه با کد سه رقمی (R251) طبقه­بندی شده­است.

در این كد ضوابط كلی ساخت و ساز تا پنج  طبقه با حد اكثر تراكم  250  درصد تعریف شده است.

پهنه مسکونی ویژه محورهای شهری (R26)

پهنه مسکونی ویژه محورهای شهری (R26) به سه زیرپهنه با کد سه رقمی (R261) و (R262) و  (R263)  طبقه­بندی شده­است.

در این كدها ضوابط كلی ساخت و ساز تا هشت  طبقه با حد اكثر تراكم  320  درصد تعریف شده است.

برگرقته از : http://mohandesvali.blogfa.com/cat-1.aspx